जाणून घ्या.या वर्षी शास्त्रोक्त श्रीलक्ष्मीकुबेर पूजन 20 ऑक्टोबर ला की 21 ऑक्टोबर ला ? Know Shree Lakshmi Kuber Pujan, Is it on 20th October or 21st October 2025 ?दिवाळी श्रीलक्ष्मीकुबेर विशेष पूजा.
- Vedmata Gayatri J & D Kendra
- Nov 11, 2023
- 5 min read
Updated: Oct 19


आश्विन अमावास्येचे दिवशीं प्रातःकाली अभ्यंगस्नान, प्रदोष काली दीपदान, लक्ष्मीपूजन इत्यादि सांगितली आहेत. सूर्योदयाला व्यापून पून्हा सूर्यास्तानंतर एक घटिकेपेक्षां अधिक रात्रीची व्याप्ति असेल तर संदेह नाहीं. या दिवशीं प्रातःकाली अभ्यंगस्नान, देवपूजा वगैरे करून अपरान्ह काली पार्वण श्राद्ध करावें. प्रदोषसमयीं दीपदान, उल्काप्रदर्शन व लक्ष्मीपूजन हीं करून नंतर भोजन करावें. या अमावास्येचे दिवशीं बाल, वृद्ध इत्यादिकावांचून इतरांनी दिवसास भोजन करूं नये. रात्री भोजन करावें असें विशेष वचन आहे. केवल दुसऱ्या दिवशीं अथवा दोन दिवस प्रदोषव्याप्ति असेल तर दुसऱ्या दिवसाचीच घ्यावी. पूर्वदिवशींच प्रदोषव्याप्ति असेल तर लक्ष्मीपूजनादिकाला पूर्व दिवसाचीच व अभ्यंगस्नान इत्यादिकाविषयीं दुसऱ्या दिवसाचीच घ्यावी. दोन्ही दिवस प्रदोषव्याप्त नसेल तरी असाच निर्णय जाणावा. पुरुषार्थचिंतामणीमध्यें, पूर्व दिवशींच प्रदोषव्याप्ति असेल व दुसर्या दिवशीं तीन प्रहराहून अधिक अमावास्येची व्याप्ति असेल तर अमावास्यपेक्षां प्रतिपदा अधिक असल्यास लक्ष्मीपूजनादिक दुसऱ्या दिवशींच करावें, असें सागितलें आहे. या मतानें, दोन्ही दिवस प्रदोषकालीं व्याप्ति नसली तरी दुसऱ्या दिवशीं साडेतीन प्रहरांहून अधिक अमावास्येची व्याप्ति असते ह्मणून दुसऱ्या दिवसाचीच घ्यावी हैं युक्त आहे असें वाटतें. चतुर्दशी पासून तीन दिवसांना दीपावली अशी संज्ञा आहे. यापैकीं ज्या दिवशीं स्वातीनक्षत्राचा योग असेल तो दिवस जास्त प्रशस्त होय.

या अमावास्येचेच दिवशीं मध्यरात्री- नंतर नगरांतील स्त्रियांनी आपल्या गृहाच्या अंगणांतून अलक्ष्मीला बाहेर घालवावी. पूर्व दिवशींची घेतली असतां पर दिवशीं अपराह्नव्यापिनींत श्राद्ध असल्यामुळे या कमाचा वाघ आला, असें म्हणू नये. कारण, संपूर्ण तिथीचे ठायींच त्या क्रमानी प्राप्ति असल्यामुळे त्याचा अनुवाद केला आहे. त्या क्रमाचा अपूर्वविधि नाहीं. कारण, ह्या क्रमविधायक वाक्यापेक्षां त्या त्या कर्मकालव्याप्तिशास्त्राला बलिष्ठ्ठ आहे. आणि जर हे वाक्य क्रमाचें विधायक म्हटलें तर संपूर्ण तिथि असतां क्रमप्राप्त असल्यामुळे त्याविषयीं अनुवादक महटले पाहिजे, व खंड तिथीचे ठायीं अप्राप्त असल्यामुळे त्याविषयीं विधायक म्हटले असतां जे विधिवाक्य तेच अनुवादक झाल्यानं विधीचा व अनुवादाचा एकत्र विरोधही येतो, असें सांगितलं आहे. त्याच अमावास्येस अपररात्री अलक्ष्मीचं निःसारण सांगतो मदनर भविष्यांत " याप्रमाणे मध्यरात्र गेली असतां निद्रेनें लोकांचे अर्धे डोळे मिटले असतां त्या वेळी नगरांतील स्त्रियांनी सूप व डिंडिम ( दंवडी ) वाजवून मोठ्या आनंदानं आपआपल्या गृहांगणांतून अलक्ष्मी बाहेर घालवावी.
श्री लक्ष्मी कुबेर लक्ष्मीपूजन
दिवाळीत केली जाणारी लक्ष्मीची विशेष पूजा
लक्ष्मीपूजन किंवा लोक्खी पूजा (संस्कृत:लक्ष्मी पूजा, बंगाली: লক্ষ্মী পূজা, ओडिया (ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପୂଜା), Romanised:Lakṣmī Pūjā/Loķhī Pūjō) लक्ष्मी, समृद्धीची देवी आणि वैष्णवांची सर्वोच्च देवी यांच्या पूजेसाठी हा एक हिंदू प्रसंग आहे.
दिवाळी लक्ष्मीपूजन
लक्ष्मीपूजन ही भारतीय संस्कृतीतील वैशिष्ट्यपूर्ण पूजा आहे.आश्विन महिन्यातील अमावास्येला संध्याकाळी ही पूजा प्रतिवर्षी केली जाते. दिवाळीमध्ये लक्ष्मी पूजनाला अधिक महत्त्व दिले जाते.
पूजा
केरसुणी
दिवाळीच्या अमावास्येला केरसुणी पूजन केले जाते. घरातून दारिद्र्य, अलक्ष्मी घालवून टाकणारी केरसुणी ही देवी स्वरूप मानली जाते म्हणून या दिवशी तिचे महत्व विशेष आहे.अश्विन अमावास्येच्या रात्री लक्ष्मी सर्वत्र संचार करते आणि आपल्या निवासासाठी योग्य असे स्थान शोधू लागते. जेथे चारित्र्यवान, कर्तव्यदक्ष, संयमी, धर्मनिष्ठ, देवभक्त आणि क्षमाशील पुरुष आणि गुणवती आणि पतिव्रता स्त्रिया असतात, त्या घरी वास्तव्य करणे लक्ष्मीला आवडते, अशी आख्यायिका आहे. समृद्धी आणि ऐश्वर्य यांचे प्रतीक असलेल्या लक्ष्मीची पूजा या रात्री केली जाते. श्री लक्ष्मीपूजनाच्या वेळी अक्षतांनी बनवलेले अष्टदल कमल किंवा स्वस्तिक यांवरच श्री लक्ष्मीची स्थापना केली जाते. त्यानंतर लक्ष्म्यादी देवतांना लवंग, वेलची आणि साखर घालून तयार केलेल्या गायीच्या दुधाच्या खव्याचा नैवेद्य दाखवतात. धने, गूळ, साळीच्या लाह्या, बत्तासे इत्यादी पदार्थ लक्ष्मीला वाहून नंतर ते आप्तेष्टांना वाटतात.[६] याखेरीज चलनी नोटा, नाणी, सोन्याचे अलंकार यांचीही पूजा यावेळी केली जाते. व्यापारी वर्गात यापूजेच्या वेळी फटाके उडवून आनंद साजरा केला जातो.
दिवाळीतील लक्ष्मी पूजन
भेंड-बत्तासे
कथा
लक्ष्मीपूजनाच्या दिवशी श्रीविष्णूने लक्ष्मीसह सर्व देवांना बळीच्या कारागृहातून मुक्त केले अशी कथा आहे. पौराणिक साहित्यात लक्ष्मी ही विष्णूची पत्नी मानली गेली आहे.

धर्मसिंधु , पुरुषार्थ चिंतामणि, तिथिनिर्णय, व्रतपर्व विवेक इ. ग्रंथांमधील वचनांचा विचार करून दोन्ही दिवशी प्रदोष काळात अमावास्येची कमी-अधिक व्याप्ती असता दुसरे दिवशी म्हणजे अमावास्येच्या दिवशी लक्ष्मीपूजन करावे असे आहे.
• परदिने एव दिनद्वयेपि वा प्रदोषव्याप्तो परा। पूर्वत्रैव प्रदोषव्याप्तौ लक्ष्मीपूजनादौ पूर्वा । (धर्मसिंधु) इयं प्रदोषव्यापिनी ग्राह्या, दिनद्वये सत्त्वाऽसत्त्वे परा। (तिथिनिर्णय)
यदा सायाह्नमारभ्य प्रवृत्तोत्तरदिने किंचिन्न्यूनयामत्रयम् अमावास्या तदुत्तरदिने यामत्रयमिता प्रतिपत्तदाऽमावास्याप्रयुक्त दीपदानलक्ष्मीपूजादिकं पूर्वत्र । यदा तु द्वितीयदिने यामत्रयममावास्या तदुत्तरदिने सार्धयामत्रयं प्रतिपत्तदा परा । (पुरुषार्थ चिंतामणि) अर्थात् अमावास्या तीन प्रहरानंतर संपत असेल आणि प्रतिपदा साडेतीन प्रहरानंतर संपत असेल तर दुसऱ्या दिवशी लक्ष्मीपूजनादि करावे.
प्रदोषकाळात अमावास्येची कमी व्याप्ती असताना त्या दिवशी सायाह्नकाळी व प्रदोषकाळी अमावास्या मिळत आहे. तसेच अमावास्या आणि प्रतिपदा यांचे युग्म असल्याने प्रतिपदायुक्त अमावास्येच्या दिवशी लक्ष्मीपूजन करावे असे आहे. युग्मास महत्त्व द्यावे असे वचन आहे.
श्रीलक्ष्मीकुबेर पूजन मुहूर्त 21 ऑक्टोबर 2025 मंगळवार संध्याकाळी 06.11 ते संध्याकाळी 08.25 च्या दरम्यान आहे.
श्रीं लक्ष्मी कुबेर पूजन मुहूर्त :20 ऑक्टोबर 2025 : ज्यांना अमावस्येला रात्री शास्त्रोक्त अलक्ष्मी निस्सारण पूर्वक श्रीलक्ष्मी कुबेर पूजन करण्याचे आहे त्यांनी 20 ऑक्टोबर ला सूर्यास्तसमयापासून सर्वसाधारणपणे संध्याकाळी 6.11 मिनिटे ते रात्री 9.32 मिनिटांपर्यंत करावे.
भारत में दिवाली का पर्व बहुत ही खास माना जाता है. दिवाली को दीपावली और दीप उत्सव के नाम से भी जाना जाता है. लोग इस दिन अपने घरों को दीपों और रंग बिरंगी लाइट्स से सजाते हैं. लेकिन, इस बार दिवाली की तारीख को लेकर लोगों के बीच बहुत ही ज्यादा असमंजस की स्थिति उत्पन्न हो रही है. हिंदू पंचांग के अनुसार, इस बार 2 दिन तक अमावस्या तिथि रहेगी, इसी वजह से दिवाली 20 अक्टूबर को मनाई जाएगी या 21 अक्टूबर को, दोनों तिथियों को लेकर हर कोई असमंजस में हैं. तो चलिए आज हम आपको बताने जा रहे हैं कि दिवाली मनाने की सही तिथि या डेट क्या रहेगी, साथ ही लक्ष्मी पूजन का मुहूर्त भी बताएंगे.
दीपावली का पर्व इस बार 20 अक्टूबर को मनाना उचित होगा क्योंकि इसी दिन अमावस्या में प्रदोष व्यापिनी तिथि और निशीथ काल प्राप्त हो रहा है. दरअसल, दिवाली की शाम मां लक्ष्मी का पूजन प्रदोष काल, महानिशीथ काल और स्थिर लग्न में करना बहुत ही उचित होता है. हालांकि, दिवाली उदयातिथि के अनुसार, 21 अक्टूबर को ही मनानी चाहिए, लेकिन दिवाली में प्रदोष काल और निशीथ काल महत्वपूर्ण होता है. इसलिए, 20 अक्टूबर की तारीख ही लक्ष्मी पूजन के लिए उचित रहेगी.
21 अक्टूबर को व्यापार और ऑफिस में दिवाली का पूजन किया जा सकता है. लेकिन, लक्ष्मी पूजन और काली पूजन (जो महानिशीथ काल में होता है) वो 20 अक्टूबर को ही किया जाएगा.
क्या है महानिशीथ काल?
शास्त्रों में अनुसार, महानिशीथ काल मध्यरात्रि का पहर होता है जो कि मां लक्ष्मी के पूजन और मां काली के पूजन की सबसे शुभ घड़ी होती है. इस बार महानिशीथ काल का मुहूर्त 20 अक्टूबर की रात 11 बजकर 36 मिनट से शुरू होकर 21 अक्टूबर की अर्धरात्रि 12 बजकर 27 मिनट तक रहेगा.
20 अक्टूबर को क्या रहेगा लक्ष्मी-गणेश पूजन मुहूर्त (Lakshmi Ganesh Pujan Muhurat 2025)
20 अक्टूबर को दिवाली पूजन के लिए दो मुहूर्त प्राप्त होंगे. पहला शुभ मुहूर्त प्रदोष काल में है. इस दिन प्रदोष काल शाम 05 बजकर 46 मिनट से रात्रि 08 बजकर 18 मिनट के बीच रहेगा, जिसमें वृषभ काल शाम 7 बजकर 08 मिनट से लेकर रात 9 बजकर 03 मिनट तक रहेगा. इसमें भी मां लक्ष्मी का पूजन किया जा सकता है.
इसके अलावा, लक्ष्मी पूजा के लिए सबसे खास शुभ मुहूर्त शाम 07 बजकर 08 मिनट से शाम 08 बजकर 18 मिनट के बीच का रहेगा. यानी लक्ष्मी पूजन के लिए आपको 1 घंटे 11 मिनट का समय मिलेगा.
दिवाली 2025 पर अन्य पूजन मुहूर्त
गोधूली मुहूर्त- जो शाम 5 बजकर 57 मिनट से लेकर 6 बजकर 22 मिनट तक रहेगा.
संध्या पूजन का मुहूर्त- शाम 5 बजकर 57 मिनट से लेकर 7 बजकर 12 मिनट तक रहेगा.
